Phạm Thị Quỳnh Trang 
Bơi lội giảm đau lưng mãn tính là chủ đề được nhắc đến nhiều, nhưng nguồn y khoa mình đọc được chỉ nêu ngắn gọn. Phạm Thị Quỳnh Trang tổng hợp những gì NHS và MedlinePlus nói về đau lưng và vận động, nói thẳng điều gì chưa có nghiên cứu, gợi ý nguyên tắc an toàn nếu muốn thử bơi và khi nào nên đi khám. Bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ.
Bài này thuộc cụm bài tập đau lưng — 9 bài đi sâu từng khía cạnh, xem đủ ở cuối bài.
Bài viết này giúp bạn:
- Hiểu nguồn y khoa nói được đến đâu về bơi và đau lưng
- Nắm nguyên tắc an toàn nếu muốn thử bơi
- Nhận ra ba sai lầm hay gặp
- Biết khi nào nên dừng và đi khám
Nội dung bài viết
- 01 Bơi lội giảm đau lưng mãn tính: nguồn y khoa nói được đến đâu?
- 02 Vì sao bơi thường được nhắc đến cho người đau lưng?
- 03 Nếu muốn thử bơi, nên bắt đầu thế nào cho an toàn?
- 04 Ba sai lầm hay gặp khi bơi lúc lưng đang đau
- 05 Những lựa chọn nhẹ khác nếu bạn chưa bơi được
- 06 Khi nào nên dừng và gặp bác sĩ?
- 07 Câu hỏi thường gặp về bơi và đau lưng mãn tính
Lưu ý: Cơ địa và hoàn cảnh mỗi người khác nhau, thông tin trong bài chỉ mang tính giáo dục. Nếu bạn đang mang thai, có bệnh nền, đau kèm tê tay, chóng mặt hoặc đau kéo dài, hãy hỏi bác sĩ trước khi tập hay áp dụng bất kỳ cách nào.
Bơi lội giảm đau lưng mãn tính: nguồn y khoa nói được đến đâu?
Điểm chính: NHS nêu đi bộ, bơi, yoga và pilates là những hoạt động có thể giúp giảm đau lưng. Mình không có nghiên cứu nêu bơi hiệu quả đến mức nào với đau lưng mãn tính, nên bài không hứa kết quả. Hãy hỏi bác sĩ trước khi bắt đầu.
Nhiều người nghe nói bơi tốt cho lưng và muốn thử. Vì vậy, thành thật mà nói, nguồn mình đọc được chỉ nêu ngắn gọn: NHS cho biết các hoạt động như đi bộ, bơi, yoga và pilates có thể giúp giảm đau lưng.
Mình không có nghiên cứu hay con số nào cho biết bơi giúp giảm bao nhiêu đau lưng mãn tính. Vì vậy, hay bơi kiểu nào tốt hơn kiểu nào. Vì vậy bài này không hứa kết quả và không xếp hạng kiểu bơi.
Theo MedlinePlus, đau lưng được gọi là mãn tính khi kéo dài hơn ba tháng. Nếu cơn đau của bạn đã kéo dài như vậy, hãy trao đổi với bác sĩ trước khi chọn môn vận động mới. Bạn có thể đọc thêm bài cơn đau lưng khi tập nặng và giải pháp tập nhẹ tại nhà.
Khi đau lưng kéo dài, nhiều người tìm một môn vận động thật phù hợp để rồi mãi chưa bắt đầu. Vì vậy, cách đơn giản hơn là chọn một việc nhẹ làm được ngay hôm nay. Vì vậy đừng chờ tìm được cách hoàn hảo mới vận động.
Khi tìm hiểu bơi lội giảm đau lưng mãn tính, bạn sẽ gặp nhiều lời quảng cáo nghe rất chắc chắn. Mình khuyên bạn đọc chậm và hỏi nguồn của từng lời khẳng định. Vì vậy, nếu không có nguồn, hãy coi đó là ý kiến cá nhân.
Vì sao bơi thường được nhắc đến cho người đau lưng?
Điểm chính: Mình không có nguồn y khoa giải thích vì sao bơi có thể giúp lưng. Điều có nguồn là NHS khuyên tiếp tục hoạt động và vận động nhẹ khi đau lưng, và không nằm yên quá lâu. Bơi là một cách vận động nhẹ mà một số người thấy dễ chịu.
Câu hỏi vì sao bơi được nhắc đến nhiều là câu hợp lý. Tuy nhiên, nhưng mình không có nguồn y khoa nêu cơ chế, nên bài không dám giải thích bằng những lời nghe có vẻ khoa học.
Điều có nguồn là lời khuyên chung của NHS: tiếp tục hoạt động và sinh hoạt bình thường khi đau lưng. Ngoài ra, thử các bài tập và động tác giãn, và không nằm trên giường quá lâu.
Theo NHS, hoạt động thể chất nói chung còn có lợi cho tâm trạng, giấc ngủ và năng lượng. Tuy nhiên, bơi là một lựa chọn nhẹ trong nhóm các hoạt động đó, tuỳ vào sở thích và điều kiện của bạn.
Một cách đơn giản để theo dõi là ghi lại mỗi tối. Tuy nhiên, hôm nay đau mức mấy trên thang một đến mười, bạn đã làm gì và ngủ thế nào. Ngoài ra, sau hai tuần, bạn sẽ thấy cơn đau thay đổi ra sao. Ngoài ra, ghi chú này cũng giúp ích khi bạn cần trao đổi với bác sĩ.
Nếu muốn thử bơi, nên bắt đầu thế nào cho an toàn?
Điểm chính: Nếu muốn thử bơi, hãy hỏi bác sĩ trước, bắt đầu thật ngắn và chậm, và dừng ngay nếu đau tăng. Mình không có nguồn nêu thời gian, quãng đường hay kiểu bơi cụ thể. Theo NHS, bạn nên dừng bài tập nếu cơn đau tệ hơn.
Mình không có nguồn y khoa nêu thời gian, quãng đường hay kiểu bơi cụ thể cho người đau lưng mãn tính. Do đó, nên bài chỉ gợi ý nguyên tắc chung, an toàn.
- Hỏi bác sĩ hoặc nhà vật lý trị liệu trước khi bắt đầu, nhất là khi đau đã kéo dài
- Chọn thời điểm lưng không quá đau và bể bơi có người trông coi
- Bắt đầu bằng đi lại trong nước nông hoặc bơi rất chậm vài phút
- Dừng ngay nếu đau tăng, tê hoặc yếu chân, và hỏi bác sĩ
Theo NHS, nếu cơn đau tệ hơn khi tập, hãy dừng và đi khám để được tư vấn. Do đó, đây là lời khuyên chung cho mọi bài tập khi đau lưng.
Muốn có người gợi ý vận động nhẹ?
Trao đổi cùng Phạm Thị Quỳnh Trang để được gợi ý thói quen phù hợp lịch của bạn. Cụ thể, nếu đau nhiều hoặc có dấu hiệu nặng, hãy đi khám trước.
Nếu bạn đang cân nhắc bơi lội giảm đau lưng mãn tính, hãy hỏi bác sĩ về tình trạng cụ thể của mình. Bên cạnh đó, có những nguyên nhân đau lưng cần được xem xét trước khi tập bất kỳ môn nào.
Tuy vậy, hãy nhớ rằng bể bơi cũng có rủi ro riêng như trơn trượt hoặc nước lạnh làm cơ co cứng. Tuy nhiên, hãy đi cùng người quen nếu có thể và chú ý lối vào bể.
Ba sai lầm hay gặp khi bơi lúc lưng đang đau
Điểm chính: Ba sai lầm hay gặp là bơi quá sức ngay buổi đầu, bơi khi đau dữ dội hoặc kèm dấu hiệu lạ, và bỏ qua tín hiệu của cơ thể. Theo NHS, nên dừng khi đau tăng. Hãy chọn mức nhẹ và hỏi chuyên gia khi chưa chắc.
Cố làm nhiều để nhanh đỡ thường khiến cơ căng hơn. Hơn nữa, hãy bắt đầu ngắn và nhẹ, rồi tăng dần.
Đau dữ dội, tê yếu hai chân, sốt hoặc thay đổi đi tiểu cần được bác sĩ khám trước, không phải bơi.
Theo NHS, hãy dừng bài tập nếu cơn đau tệ hơn thay vì cố hoàn thành.
Điều quan trọng là lắng nghe cơ thể và đi khám khi có dấu hiệu lạ.
Nếu bạn quyết định thử bơi lội giảm đau lưng mãn tính, hãy ghi lại cảm giác sau mỗi buổi: đau tăng, giảm hay không đổi. Ngoài ra, ghi chú này giúp bạn và bác sĩ đánh giá cách tập có hợp với mình hay không.
Những lựa chọn nhẹ khác nếu bạn chưa bơi được
Điểm chính: Nếu chưa bơi được, NHS cũng nêu đi bộ, yoga và pilates như các hoạt động có thể giúp giảm đau lưng. Bạn có thể bắt đầu bằng đi bộ chậm hoặc vài động tác giãn nhẹ tại nhà. Hãy chọn thứ bạn làm được đều và không làm đau tăng.
Không phải ai cũng có điều kiện đến bể bơi. Theo NHS, đi bộ, yoga và pilates cũng là những hoạt động có thể giúp giảm đau lưng.
Đi bộ chậm
Bắt đầu vài phút, tăng dần nếu thấy dễ chịu.
Mèo bò trên thảm
Bò bằng hai tay và hai gối, hít vào võng lưng nhẹ, thở ra cong lưng nhẹ. Chẳng hạn, làm chậm 5 đến 8 nhịp.
Xoay thân nhẹ khi ngồi
Ngồi thẳng, khoanh tay trước ngực, xoay thân sang một bên rồi về giữa, không cố quá đà.
Theo NHS, có những bài tập và động tác giãn giúp ích khi đau lưng, nhưng hãy dừng nếu cơn đau tệ hơn.
Nếu bạn ngại bể bơi công cộng vì dáng người hay làn nước lạnh, đó là cảm giác rất bình thường. Vì vậy, hãy chọn thời điểm vắng người hoặc thử một hoạt động khác trước, không cần ép mình.
Khi nào nên dừng và gặp bác sĩ?
Điểm chính: Hãy dừng tập và gặp bác sĩ nếu đau không đỡ sau vài tuần, đau nặng hơn về đêm, đau kèm sốt, sụt cân không rõ lý do hoặc kèm tê yếu. Gọi cấp cứu nếu tê hoặc yếu cả hai chân, mất cảm giác quanh vùng kín hoặc thay đổi đi tiểu, đi ngoài.
Theo NHS, bạn nên gặp bác sĩ nếu đau lưng không đỡ sau vài tuần chăm sóc tại nhà. Cụ thể, làm bạn khó sinh hoạt, nặng hơn khi nghỉ hoặc về đêm, hoặc bạn lo lắng về cơn đau.
- Đau không đỡ sau vài tuần hoặc ngày càng nặng
- Đau nặng hơn về đêm hoặc khi nghỉ
- Sụt cân không rõ lý do
- Sốt, ớn lạnh hoặc cảm thấy không khoẻ đi kèm cơn đau
- Tê, yếu hoặc ngứa ran lan xuống tay chân
NHS khuyên gọi cấp cứu nếu đau lưng kèm tê hoặc yếu cả hai chân. Bên cạnh đó, mất cảm giác quanh vùng kín hoặc hậu môn, hoặc thay đổi về đi tiểu và đi ngoài. Tuy nhiên, đây là những dấu hiệu cần xử lý ngay.
Hãy ghi lại thời điểm đau bắt đầu, mức đau, điều làm đau tăng hoặc giảm và các triệu chứng kèm theo. Ngoài ra, mang ghi chú này đến buổi khám sẽ giúp bác sĩ hiểu rõ hơn về tình trạng lưng của bạn.
Bơi có giúp giảm đau lưng mãn tính không?
NHS nêu bơi là một trong các hoạt động có thể giúp giảm đau lưng. Mình không có nghiên cứu nêu mức độ hiệu quả với đau lưng mãn tính, nên bài không hứa kết quả.
Nên bơi kiểu nào khi đau lưng?
Mình không có nguồn y khoa so sánh các kiểu bơi, nên không khẳng định kiểu nào tốt hơn. Do đó, hãy hỏi bác sĩ hoặc nhà vật lý trị liệu.
Bơi bao lâu mỗi lần là đủ?
Không có con số chung. Cụ thể, hãy bắt đầu vài phút, tăng dần theo cảm giác và dừng nếu đau tệ hơn.
Khi nào cần đi khám ngay?
Khi đau kèm tê hoặc yếu cả hai chân. Hơn nữa, mất cảm giác quanh vùng kín, đổi thói quen đi tiểu hoặc đi ngoài hoặc đau dữ dội khởi phát đột ngột. Hãy gọi cấp cứu.
Còn băn khoăn về vận động và thói quen?
Trao đổi cùng Phạm Thị Quỳnh Trang để được gợi ý vận động nhẹ phù hợp. Bên cạnh đó, nếu có dấu hiệu nặng, hãy đi khám trước.
Điểm rút ra: NHS nêu bơi có thể giúp giảm đau lưng, nhưng mình không có nghiên cứu về mức độ hiệu quả. Hãy hỏi bác sĩ trước, bắt đầu nhẹ, dừng khi đau tăng và đi khám nếu có dấu hiệu lạ.
Cuối cùng, hãy kiên nhẫn với chính mình. Do đó, thói quen mới cần thời gian để thành nếp. Hơn nữa, nếu hôm nay bạn quên, ngày mai làm lại, đừng tự trách.
